بررسی یک سرطان شایع، سرطان ریه - وبلاگ سرویس اول - وبلاگ سرویس اول
عنوان پست میاد اینجا

بررسی یک سرطان شایع، سرطان ریه

شنیدن نام سرطان برای بسیاری از افراد ترسناک و دلهره‌آور است، ولی آیا واقعاً ابتلا به این بیماری یعنی پایان زندگی؟ آیا باید از بیماری سرطان ترسید؟ اگرچه سرطان یکی از بیماری‌‌های رنج‌‌آور در جهان به شمار می‌‌رود، اما باورهای غلط و عدم آگاهی از این بیماری، باعث ایجاد اضطراب و نگرانی در میان مردم می‌‌گردد. بیماری سرطان تقریباً در هر عضوی از بدن می‌‌تواند رخ دهد، با این وجود در حال حاضر حتی شایع‌‌ترین انواع این بیماری نیز کاملاً قابل پیشگیری و درمان است.

ورزش راه پیشگیری از سرطان

ورزش راه پیشگیری از سرطان

اکثر پزشکان عقیده دارند که تشخیص به موقع بسیاری از سرطان‌ها، عاملی تعیین کننده در روند درمان و بهبودی بیمار خواهد بود. در واقع ترس، عدم آگاهی، شیوه نادرست زندگی، عدم اعتقادات معنوی و … از موانع اصلی مقابله با این بیماری به حساب می‌‌آیند. در این مقاله ضمن آشنایی با بیماری سرطان به بررسی یکی از شایع‌‌ترین انواع این بیماری و روش‌‌های پیشگیری و همچنین درمان آن خواهیم پرداخت.

 

تعریف سرطان

در واقع رشد و تکثیر بی‌‌رویه سلول‌‌ها و بر هم خوردن تعادل طبیعی میان تولید و مرگ آن‌‌ها را اصطلاحاً سرطان (در فارسی چَنگار) می‌‌نامند. بقراط نخستین پزشکی بود که کلمه کانسر (Cancer) و کارسینوما (Carcinoma) را به ترتیب برای توده‌‌های خوش‌‌خیم و بدخیم برگزید. اما از آنجایی که سلول‌‌های آلوده، بسیار شبیه به خرچنگ بودند، وی نام سرطان را برای این بیماری انتخاب کرد.

یک سلول سرطانی قادر است با جریان خون و همچنین لَنف (مایع بی‌‌رنگ یا متمایل به زردی که با حرکت گلبول‌‌های سفید در رگ‌‌های لنفی تولید می‌‌شود) به بافت‌‌های مجاور و قسمت‌‌های مختلف بدن مهاجرت کرده و آن‌‌ها را درگیر سازد که این فرایند، متاستاز نام دارد. اکثر محققان، وراثت، عادات غذایی غلط، سبک نادرست زندگی و عوامل محیطی و منطقه‌‌ای نظیر قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور مستقیم خورشید، مواد رادیواکتیو، مواد شیمیایی و سمی و … را از دلایل بروز این بیماری می‌‌دانند.

 

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

شایع‌‌ترین سرطان‌‌ها در ایران و جهان

سرطان به عنوان یکی از بیماری‌‌های رایج در جهان به شمار می‌‌رود که طبق آمارها، در هر لحظه افراد زیادی به این بیماری مبتلا می‌‌شوند. در حال حاضر بیشتر از ۲۰۰ نوع مختلف سرطان شناسایی شده است و در اینجا به صورت منطقه‌‌ای، پراکندگی شایع‌‌ترین نوع سرطان‌‌ها در نقاط مختلف جهان و همچنین ایران را ذکر می‌‌کنیم.

ایران

 هم اکنون در ایران شایع‌‌ترین سرطان در مردان را معده، ریه، پروستات، روده، مری و مثانه و در زنان پستان، روده، ریه، معده، مری و تخمدان تشکیل می‌‌دهند. ابتلا به سرطان بر حسب سبک زندگی در مناطق جغرافیایی تفاوت دارد، برای مثال سرطان مری در استان‌‌های شمالی و شمال شرق، سرطان معده در استان‌‌های شمال غرب و برخی از استان‌‌های مرکزی، سرطان سینه در استان‌‌های مرکزی و سرطان گوارش و روده بزرگ در استان‌‌های جنوبی ایران به چشم می‌‌خورد.

جهان

 در حال حاضر مردمان اکثر کشورهای پیشرفته و غیر پیشرفته جهان درگیر بیماری سرطان هستند. تا سال ۲۰۱۶ کشورهای دانمارک، فرانسه، استرالیا، بلژیک، نروژ، آمریکا، ایرلند، کره جنوبی و شمالی، هلند و کالدونیای جدید، بیشترین آمار ابتلای سرطان را به خود اختصاص داده‌‌اند. به عنوان نمونه سرطان کبد در جنوب شرقی آسیا و قسمت‌‌هایی از قاره آفریقا و سرطان معده در آمریکای مرکزی و آسیای شرقی بسیار دیده می‌‌شود. اما هم اکنون سرطان ریه در اکثر نقاط جهان به ویژه آمریکای شمالی، اروپا، اقیانوسیه و آسیا شیوع پیدا کرده است.

 

ریه چیست؟

یکی از بخش‌‌های اصلی اندام‌‌های تنفسی در انسان‌‌ها و بسیاری از جانوران روی زمین، “ریه” یا “شش” نام دارد. به وسیله این عضو، گلبول‌‌های سفید می‌‌توانند اکسیژن را دریافت کرده و به دیگر سلول‌‌های بدن انتقال دهند. انسان‌‌ها دو ریه در طرفین قلب دارند که در قفسه سینه محصور شده‌‌اند. ناگفته نماند که قسمت سمت چپ ریه از بخش سمت راستی آن کمی کوچکتر است.

 

تاریخچه سرطان ریه

اولین نشانه‌‌های ابتلا به بیماری‌‌های ریوی مربوط به سال ۱۴۷۰ میلادی و معدن‌‌‌‌چیانی بود که در کوه‌‌های سنگ معدن اشنیبرگ  آلمان (Schneeberg) کار می‌‌کردند. علت بیماری ریوی این افراد، قرار گرفتن در معرض اورانیوم و استنشاق گاز رادون اعلام شد و بعدها در سال ۱۸۷۰ میلادی مشخص گردید که آن‌‌ها به بیماری سرطان ریه مبتلا شده بودند. اما تا پیش از ظهور دود سیگار، سرطان ریه به عنوان یک بیماری بسیار کمیاب شناخته می‌‌شد.

در سال ۱۹۲۹ و طی تحقیقاتی که دکتری آلمانی به نام فریتز لیکنت (Fritz Lickint) در زمینه اثرات تنباکو و الکل بر بدن انجام داد، رابطه سرطان ریه با سیگار کشیدن کشف گردید. با گذشت زمان و تلاش‌‌های فراوان در راه مقابله با این بیماری، در سال ۱۹۳۳ نخستین عمل برداشت ریه (Pneumonectomy) با موفقیت صورت گرفت. هم اکنون پزشکان از روش‌‌های متنوع و کارآمدی برای مهار و درمان این بیماری بهره می‌‌برند که در بسیاری از موارد نیز نتایج مثبت و امیدوار کننده‌‌ای به همراه داشته است.

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

تعریف سرطان ریه

سرطان ریه نوعی از بیماری سرطان است که از طریق رشد غیر متعارف سلول در بافت‌‌های ریه ایجاد می‌‌گردد. این بیماری در مراحل پیشرفته ضمن درگیر کردن هر دو ریه، می‌‌تواند از طریق جریان خون، سلول‌‌های سرطانی را به دیگر نقاط بدن گسترش دهد. سرطان ریه بر حسب ظاهر سلول‌‌ها در دو گروه عمده قرار می‌‌گیرد که عبارتند از:

سلول کوچک

 سرطان ریه سلول کوچک، به طور ویژه افرادی که در استعمال دخانیات، بالاخص سیگار زیاده‌‌روی می‌‌کنند را مورد هدف قرار می‌‌دهد.

سلول غیر کوچک

سرطان ریه غیر کوچک اصطلاحی است که در قالب کلی به سه نوع آدنوکارسینوما (Adenocarcinoma)، کارسینوم سلول سنگ‌‌فرشی (Squamous Cell Carcinoma) و کارسینوم سلول بزرگ (Large Cell Carcinoma) تقسیم می‌‌شود.

 

دلایل ابتلا به بیماری سرطان ریه

تاکنون محققان، دلایل گوناگونی را برای ابتلا به سرطان ریه شناسایی کرده‌‌اند که در اینجا تأثیرگذارترین این عوامل را بررسی می‌‌کنیم.

 استعمال دخانیات (سیگار)

در حال حاضر سیگار از اصلی‌‌ترین عوامل ابتلا به سرطان ریه محسوب می‌‌شود. سیگار بسیاری از مواد سرطان‌‌زا نظیر بنزوپیرین، رادون و نیتروزامین را وارد ریه کرده که این مواد سیستم ایمنی بدن را برای مقابله با رشد و تکثیر سلول‌‌های سرطانی، متزلزل می‌‌گرداند. لازم است بدانید که استنشاق دود دخانیات برای اطرافیان افراد سیگاری خطرناک‌‌تر خواهد بود.

استنشاق گازهای سمی

تنفس گازها و بخارات سمی از قبیل رادون، خردل، متیل اتر و … موجب بروز سرطان ریه می‌‌شوند. در این میان گاز بدون رنگ و بوی رادون که توسط عنصر رادیوم پدید می‌‌آید، از خطرناک‌‌ترین این عوامل به شمار می‌‌رود.

وراثت (ژنتیک)

افرادی که نزدیکان درجه یکشان سابقه ابتلا به سرطان ریه را دارند، احتمال مبتلا شدنشان به این بیماری از سایرین بیشتر خواهد بود.

آلودگی هوا

یکی از دلایل ابتلا به سرطان ریه در دنیای امروز، آلودگی هوا است. استنشاق دودهایی که در فضاهای بسته و بر اثر سوزاندن چوب، زغال، کود و … تولید می‌‌شوند، خطر ابتلا به بیماری سرطان ریه را افزایش می‌‌دهند.

 پنبه نسوز (آزبست)

الیاف پنبه نسوز معمولاً ریز و نامرئی هستند که در صورت استنشاق، به اعماق شش (ریه) نفوذ کرده و موجبات بروز سرطان ریه را فراهم می‌‌آورند.

مشاغل

در برخی از مشاغل به دلیل سر و کار داشتن با مواد رادیواکتیو، فلزات خاص، زغال، قیر و لاستیک احتمال ابتلا به سرطان ریه افزایش می‌‌یابد.

 

نشانه‌‌های سرطان ریه

همه افراد می‌‌بایست نشانه‌‌های مربوط به بروز سرطان ریه را بشناسند. زیرا آگاهی داشتن از این موضوع، باعث می‌‌گردد تا هرچه سریع‌‌تر نسبت به تشخیص، جلوگیری و مهار سرطان ریه، اقدامات لازم صورت پذیرد. شایع‌‌ترین نشانه‌‌های سرطان ریه را در ادامه بررسی می‌‌کنیم.

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

سرفه‌‌های طولانی مدت

یکی از نخستین نشانه‌‌های سرطان ریه، سرفه‌‌های طولانی است که گاهی مواقع با خلط یا خون همراه خواهد بود.

 

 عفونت‌‌های مزمن

در صورت ادامه‌‌دار شدن عفونت‌‌های ریوی نظیر برونشیت مزمن، باید هرچه سریع‌‌تر به پزشک متخصص مراجعه شود.

 

 میزان بالای کلسیم

یکی از نشانه‌‌های سرطان ریه، بر هم خوردن تعادل مقدار مواد معدنی موجود در بدن است. ورود بیش از اندازه کلسیم به خون با علائمی مانند تکرر ادرار، حالت تهوع، سرگیجه، تشنگی غیر معمول و یبوست همراه خواهد بود.

 

خستگی زیاد و طولانی

بسیاری از افرادی که به بیماری سرطان دچار می‌‌شوند، خستگی طولانی و رفع نشدنی را جزء علائم بیماری معرفی می‌‌کنند.

 

 درد استخوان‌‌ها

در صورت سرایت سرطان به سایر نقاط بدن، ممکن است درد شدیدی در ناحیه مفاصل و استخوان‌‌ها احساس شود.

 

 تورم گردن و صورت

اگر تومور (بدخیم) سرطان ریه به بزرگ سیاهرگ‌‌های قلب فشار وارد کند، امکان بروز تورم در ناحیه صورت و گردن به وجود می‌‌آید. در این حالت امکان درگیر شدن قسمت‌‌های بالایی قفسه سینه وجود خواهد داشت.

 

 کاهش ناگهانی وزن

اگر افراد بدون انجام ورزش‌‌های طاقت فرسا یا استفاده از یک رژیم غذایی، به طور ناگهانی دچار کاهش وزن شوند، می‌‌بایست این وضعیت را با پزشک در میان گذاشت.

 

راه‌‌های تشخیص سرطان ریه

پس از بروز نشانه‌‌های اولیه سرطان ریه، پزشکان روش‌‌های گوناگونی را به منظور تشخیص دقیق این بیماری تجویز می‌‌کنند که عبارتند از:

 

عکس‌‌برداری

 تصاویری که از طریق اشعه ایکس به دست می‌‌آیند، می‌‌توانند وجود یک توده غیر متعارف در بدن را نمایان سازند.

 

آزمایش خلط

 در صورت خلط‌‌دار بودن سرفه‌‌های بیمار، از خلط بیمار نمونه برداری شده تا از وجود سلول‌‌های سرطانی در ریه بیمار اطمینان حاصل گردد.

 

سی تی اسکن

 به کمک سی تی اسکن، یک تصویر سه بعدی از نقاط مختلف بدن به دست می‌‌آید که توسط آن محل، اندازه و پراکندگی سلول‌‌های سرطانی در ریه و سایر نقاط بدن مشخص می‌‌گردد.

 

پرتونگاری با تشدید میدان مغناطیسی

 این آزمایش همانند سی تی اسکن بوده ولی در آن به جای تاباندن اشعه ایکس از مغناطیس به منظور عکس‌‌برداری استفاده می‌‌کنند که حدود ۳۰ دقیقه به طول می‌‌انجامد.

 

بیوپسی (نمونه برداری)

 یکی از شاخص‌‌ترین و قابل اطمینان‌‌ترین آزمایش‌‌های تشخیص سرطان ریه است که در آن نمونه برداشته شده از ریه، مورد بررسی میکروسکوپی قرار می‌‌گیرد.

 

پت اسکن (توموگرافی)

در این شیوه ابتدا ماده‌‌ای رادیواکتیو به بیمار تزریق یا توسط او استنشاق می‌‌شود، سپس دستگاه اسکن به دور بیمار چرخیده و اقدام به انتشار پوزیترون می‌‌کند و تصاویری سه بعدی از اعضای مختلف بدن بیمار به دست می‌‌آورد.

 

سونوگرافی

با این روش از طریق امواج فراصوت، فرم و شکل توده را مورد بررسی قرار می‌‌دهند.

 

آزمایش تنفسی

بیماران قبل از عمل جراحی به وسیله آزمایشات گوناگون تنفسی مانند اسپیرومتری (Spirometry) و پلتیسموگرافی (Plethysmography) ارزیابی می‌‌شوند.

 

آزمایش خون

غدد سرطانی منتشر کننده‌‌ی آنتی‌‌ژن و آنزیم‌‌های شاخصی هستند که می‌‌توان با انجام آزمایش تخصصی خون از وجود آن‌‌ها اطمینان حاصل کرد.

 

آزمایش اسکن استخوان

از این شیوه برای ارزیابی و تشخیص میزان انتشار سلول‌‌های سرطانی به استخوان‌‌ها استفاده می‌‌شود.

 

سطوح پیشرفت سرطان ریه

میزان گسترش سرطان ریه در بدن، همانند اکثر سرطان‌‌ها به چهار سطح تقسیم‌‌بندی می‌‌گردد که به بررسی آن‌‌ها خواهیم پرداخت:

 

سطح یک

در این مرحله عموماً غده سرطانی کوچک‌‌تر از ۲ اینچ بوده و هنوز به دیگر غدد لنفاوی سرایت نکرده است.

 

سطح دو

 در سطح دوم، میزان رشد تومور به بیش از ۲ اینچ می‌‌رسد یا احتمال دارد در قالب توموری کوچک دیگر بافت‌‌های مجاور، دیواره‌‌ی قفسه سینه و دیافراگم را در بر گیرد. همچنین در این سطح امکان‌‌ انتقال سرطان به غدد لنفاوی وجود دارد.

 

سطح سه

در سطح سوم، این احتمال می‌‌رود که تومور سرطانی بسیار بزرگ شده و بخش‌‌های نزدیک‌‌تر را درگیر سازد یا به صورت کوچک‌‌تر و دورتر از ریه در غدد لنفاوی قرار گیرد.

 

سطح چهارم

سرطان در این سطح علاوه بر آسیب‌‌رسانی به ریه، در بخش‌‌های دورتر گسترده می‌‌گردد و حتی ریه دوم را نیز درگیر خواهد کرد.

 

روش‌‌های درمان سرطان ریه

 

بعد از تشخیص سطح پیشرفت بیماری در فرد مبتلا، پزشک متخصص با توجه به وضعیت جسمانی بیمار، درمان مناسب را برای او در نظر می‌‌گیرد. بیماری سرطان ریه، به روش‌‌های گوناگون قابل کنترل است که عبارتند از:

 

عمل جراحی

 در صورت عدم انتشار توده سرطانی بدخیم به خارج از ریه و درگیر ساختن قسمت‌‌های اصلی بدن مانند کبد، غدد لنفاوی و … پزشکان قادرند ضمن بررسی شرایط بدنی بیمار، با عمل جراحی نسبت به برداشتن توده سرطانی بدخیم یا قسمتی از ریه اقدام ورزند.

 

سوزاندن توده با اشعه لیزر

 از این روش در مواقعی که توده سرطانی باعث بسته شدن راه تنفس بیمار می‌‌گردد، استفاده می‌‌کنند. سوزاندن توده به وسیله اشعه لیزر کمک شایانی به عبور راحت‌‌تر هوا از مجرای تنفسی فرد بیمار خواهد کرد.

 

شیمی درمانی

 این شیوه با بهره‌‌گیری از داروهای شیمیایی، سلول‌‌های آلوده به سرطان را نابود کرده و همچنین از بازگشت دوباره بیماری تا حد زیادی جلوگیری می‌‌کند.

 

پرتو درمانی (رادیوتراپی)

 به منظور منهدم کردن مستقیم توده سرطانی بدخیم مورد بهره‌‌برداری قرار می‌‌گیرد.

 

فتودینامیک

در این نوع از درمان، ماده‌‌ی رنگی مخصوصی را به داخل یک سیاهرگ (ورید) تزریق می‌‌کنند. این رنگ پس از چند روز در سراسر بدن منتشر و جذب سلول‌‌های بدخیم (سرطانی) می‌‌شود. پس از آن پرتوی قرمز رنگ لیزری را به سمت توده بدخیم می‌‌تابانند تا طی فرایند فتوشیمیایی، سلول‌‌های سرطانی از بین بروند.

 

راه‌‌های پیشگیری از سرطان ریه

پیشگیری همواره عاقلانه‌‌ترین، کم هزینه‌‌ترین و بهترین راه برای جلوگیری از ابتلا به هرگونه بیماری است که در این میان سرطان ریه به عنوان یکی از قابل پیشگیری‌‌ترین سرطان‌‌ها شناخته می‌‌شود. راه‌‌های زیر به عنوان اصلی‌‌ترین شیوه‌‌های جلوگیری از ابتلا به سرطان ریه محسوب می‌‌گردند.

 

ترک استعمال دخانیات

 برای کاهش احتمال ابتلا به سرطان ریه، افراد باید کشیدن سیگار، قلیان و پیپ را کنار بگذارند.

ترک سیگار

ترک سیگار

قرار نگرفتن در معرض دود دخانیات

افرادی که سیگار نمی‌‌کشند، می‌‌بایست از قرار گرفتن در معرض دود انواع دخانیات اعم از سیگار، پیپ و قلیان خودداری کنند.

 

دوری جستن از مواد سرطان‌‌زا

 در محیط‌‌های کاری خاص، اقدامات لازم نظیر استفاده از ماسک‌‌های فیلتردار، لباس‌‌های مخصوص و … برای حفظ سلامتی صورت گیرد.

 

پاکسازی محیط زندگی از گاز رادون

در مناطقی که مقدار زیادی گاز رادون وجود دارد، باید میزان گاز رادون در فضای منزل ارزیابی شود و همچنین با عایق کاری مناسب از ورود این گاز خطرناک به محیط خانه، جلوگیری به عمل آید.

 

رژیم غذایی سالم

 می‌‌بایست میوه‌‌ها و سبزیجات (ترجیحاً تازه) در رژیم غذایی افراد گنجانده شوند. زیرا این مواد دارای سطح بالایی از مواد معدنی و ویتامین‌‌ها هستند و جایگزین مناسبی برای داروهای شیمیایی به شمار می‌‌روند. البته در این میان، میوه‌‌ها و سبزیجات قرمز رنگ به دلیل داشتن مقدار بالایی از آنتی اکسیدان‌‌ها، تأثیر بیشتری در پیشگیری و مقابله با سرطان دارند.

 

ورزش

 ورزش کردن به طور منظم، موجب افزایش قدرت ایمنی بدن برای مقابله هرچه بهتر با تمامی بیماری‌‌ها از جمله سرطان خواهد شد.

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

سرطان و راه‌های پیشگیری از آن

پیشگیری از سرطان

همانگونه که در این مقاله ذکر شد، سرطان ریه شایع‌‌ترین و در عین حال یکی از قابل پیشگیری‌‌ترین انواع سرطان در جهان است که با توجه به سبک زندگی ماشینی، بالا رفتن مصرف دخانیات، بکارگیری مواد شیمیایی در صنایع غذایی و … همچنان به پیشرفت خود ادامه می‌‌دهد. اما در حال حاضر روش‌‌های تلفیقی گوناگونی برای تشخیص، درمان و کنترل سرطان به وجود آمده که هر یک از آن‌‌ها متناسب با شرایط و میزان پیشرفت بیماری قابل استفاده هستند.

امروزه با افزایش سطح آگاهی در مورد اکثر بیماری‌‌ها از جمله سرطان، همگان می‌‌توانند با رفتارهای پیشگیرانه از ابتلا به بیماری جلوگیری کنند. ولی در صورت مبتلا شدن به سرطان، بیمار باید بر باورهای نادرست غلبه کرده و حس امید به زندگی را در خود زنده نگه دارد. در این میان حفظ و تقویت اعتقادات معنوی، اعتماد به راهکارهای درمانی پزشکان و همچنین دریافت انرژی مثبت از اطرافیان کمک شایانی به فرد بیمار در مسیر مبارزه با سرطان خواهد کرد.

 



برای ارائه خدمات سلامت و زیبایی و یا درخواست خدمات سلامت و زیبایی به سایت زیر مراجعه کنید.

سلامت و زیبایی – سرویس اول



 

منابع

عسکریان، سعیده. کاظمی اسکویی، رضا، (۱۳۹۴). انتقال siRNA به سرطان ریه با استفاده از نانوذرات، مجله تازه‌‌های بیوتکنولوژی سلولی – مولکولی، دوره ششم، شماره بیست و یکم.

قاسمی، آرش. علیالی، مسعود. زارع، مهکامه، (۱۳۹۴). درمان‌‌های غیر جراحی در سرطان ریه، مجله آموزشی – پژوهشی تعالی بالینی، دوره چهارم، شماره یک (۱۳ – ۱).

نوده، هانیه. مشایخی، فرهاد. میرزاجانی، ابراهیم، (۱۳۹۳). بررسی غلظت c-Met محلول در سرم بیماران مبتلا به سرطان ریه، دومین همایش ملی پژوهش‌‌های‌‌‌‌ کاربردی در علوم شیمی، زیست شناسی و زمین شناسی، تهران، دانشگاه جامع علمی کاربردی.

قبادی، حسن. شرقی، افشان. کرمانی، ژیلا سادات، (۱۳۹۲). همه گیر شناسی سرطان ریه و عوامل خطرساز آن در اردبیل، ایران، مجله دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، دوره سیزدهم، شماره دوم.

شما چه فکر میکنید؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *