راه‌های پیشگیری از سرطان - وبلاگ سرویس اول - وبلاگ سرویس اول
عنوان پست میاد اینجا

راه‌های پیشگیری از سرطان

اگرچه سرطان واژه‌‌ای هشدار دهنده است اما به عنوان یک بیماری قابل پیشگیری و درمان شناخته می‌‌شود. این بیماری پایان زندگی انسان نیست زیرا طبق بررسی‌‌های صورت گرفته، بیش از یک سوم تمام سرطان‌‌ها قابل پیشگیری هستند و بقیه انواع آن‌‌ در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان خواهند بود.

پیشگیری از سرطان با زندگی سالم

پیشگیری از سرطان با زندگی سالم

پیشگیری از سرطان

شیوع سرطان به عنوان تهدیدی جدی برای سلامت انسان، همچنان رو به افزایش است. در عین حال، این بیماری در مراحل اولیه تشخیص، درمان‌‌پذیر خواهد بود به طوری‌‌که حداقل نیمی از سرطان‌‌ها قابل درمان هستند. از آنجایی‌‌که اصلاح عادات رفتاری و الگوی زندگی انسان، نقش پررنگی در کاهش احتمال ابتلا به این بیماری دارد، بنابراین با اتخاذ سبک زندگی سالم، خود مراقبتی و امید می‌‌توان به مبارزه با سرطان رفت. با توجه به اینکه این بیماری در سطوح مختلف بافتی، توموری و سلولی گسترش می‌‌یابد، بنابراین در صورت کشف زودهنگام می‌‌توان از گسترش بیماری به سایر قسمت‌‌های بدن جلوگیری کرد. بنابراین، مطالعات گسترده در زمینه تشخیص، درمان و روش‌‌های پیشگیری در سرطان، امری ضروری و حیاتی قلمداد می‌‌شود. در این مقاله ضمن معرفی سرطان، به عوامل سرطان‌‌زا و روش‌‌های پیشگیری از این بیماری پرداخته شده است.

 

چطور از سرطان جلوگیری کنیم؟

اگرچه سرطان واژه‌‌ای هشدار دهنده است اما به عنوان یک بیماری قابل پیشگیری و درمان شناخته می‌‌شود. این بیماری پایان زندگی انسان نیست زیرا طبق بررسی‌‌های صورت گرفته، بیش از یک سوم تمام سرطان‌‌ها قابل پیشگیری هستند و بقیه انواع آن‌‌ در صورت تشخیص زودهنگام قابل درمان خواهند بود. عواملی مانند تغییر در دفع مدفوع و یا ادرار، زخم‌های غیرقابل التیام، خون‌‌ریزی و ترشحات غیرعادی، سفت شدن پستان، اشکال در بلعیدن غذا، ایجاد تغییر در خال و زگیل، گرفتگی صدا و سرفه‌‌های طولانی از جمله زنگ خطرهای ابتلا به این بیماری محسوب می‌‌شوند.

توجه به هشدارها

اگرچه وجود این علائم به معنی ابتلای حتمی به سرطان نیست اما با مراجعه به پزشک جهت انجام معاینات، پیشگیری‌‌های لازم به عمل می‌‌آید. در سال‌‌های اخیر، تلاش‌‌های بسیاری برای کشف روش‌‌های درمان این بیماری صورت گرفته که در مواردی نیز نتایج خوبی به همراه داشته است. به عنوان مثال، دانش ژنتیک و علوم وابسته به آن توانسته گوشه‌‌های تاریک این بیماری را با چراغ‌ علم پزشکی بیافروزد. همچنین محققان توانستند در زمینه‌‌ شناسایی علل بروز، چگونگی درمان و پیشگیری از سرطان به نتایج مهمی دست یابند. بر این اساس، امروزه دانشمندان طی پژوهش‌‌های مختلف پی بردند که عوامل محیط‌زیستی، روش تغذیه، مصرف دخانیات و استرس در بروز این بیماری موثر خواهند بود. از آنجایی‌‌که روش‌‌های کنترل سرطان به چهار روش عمده‌‌ پیشگیری، کشف زودهنگام، تشخیص و درمان و مراقبت نگهدارنده تقسیم می‌‌شوند، می‌توان با آگاهی از روش‌‌های پیشگیری و شناخت علائم آن به کنترل و درمان سرطان کمک قابل ملاحظه‌‌ای کرد.

 

سرطان به زبان ساده

سرطان نوعی رشد غیرطبیعی، نامنظم و بدون کنترل سلول‌‌های بافت‌‌های بدن است. در عین حال که بیماری سرطان انواع مختلفی دارد اما سلول‌های سرطانی از عملکرد و ویژگی‌های مولکولی مشترکی برخوردارند. با تقسیم و رشد نامنظم و غیرقابل کنترل این سلول‌‌ها، تومور یا غده تشکیل می‌‌شود.

در مرحله‌‌ بعدی، سلول‌‌های سرطانی با دست‌‌اندازی به پیرامون خود، به دیگر نقاط بدن مهاجرت می‌‌کنند. جدایی این سلول‌‌ها از غده سرطانی منجر به حرکت آن‌‌ها در جریان خون و یا لنف می‌‌شود که استقرار سلول‌‌ها در مکان دیگری از بدن و ایجاد غده‌‌های جدیدی را در پی دارد. در این مرحله، علائم به صورت ضعف قوای جسمانی، کاهش وزن و تغییر و دگرگونی در دستگاه‌‌های مختلف بدن پدیدار شده و در صورت عدم درمان بیماری، موجب مرگ بیمار می‌‌شود.

 

عوامل سرطان‌‌زا

بیماری سرطان ممکن است در بسیاری از بیماران سبب اضطراب و افسردگی ‌‌شود و بر وضعیت اقتصادی و کیفیت زندگی خانواده‌‌ها تاثیرگذار باشد. مجموعه‌‌ای از عوامل در بروز انواع سرطان‌‌ها نقش دارند که یکی از مهم‌‌ترین روش‌‌های پیشگیری در این بیماری، دوری جستن از همین عوامل سرطان‌‌زا است. عوامل سرطان‌‌زا به پنج گروه به شرح زیر تقسیم می‌‌شوند.

عوامل خطرساز متاثر از رفتار یا روش زندگی

الف) مصرف دخانیات و الکل: سبب ایجاد سرطان ریه، حفره دهان، حلق، حنجره، مری، کبد، پستان و کولون و رکتوم می‌‌شود.

ب) رژیم غذایی نامناسب: در ارتباط با سرطان کولون ورکتوم، حنجره، ریه، مری و معده است.

ج) سبک زندگی کم تحرک: سبب ایجاد سرطان‌‌های کولورکتال، پستان، پروستات و اندومتر می‌‌شود.

*

عوامل خطرساز ژنتیکی

الف) تغییر در دو ژن ۲ BRCAو BRCA1 که در نهایت منجر به افزایش خطر سرطان پستان می‌‌شود.

ب) سندرم پولیپوز آدنوماتوز به عنوان پیش‌‌ساز سرطان‌‌های دستگاه گوارش به شمار می‌‌رود.

*

عوامل خطرساز محیطی

الف) مواد سرطان‌‌زا در محیط کاری: مواد سرطان‌‌زای شغلی شامل ازبست، سیلیکا، آمین‌‌های آروماتیک و فلزات سنگین است که سبب ایجاد سرطان ریه، حنجره و سینوس می‌‌شوند.

ب) آلودگی‌‌های محیطی: آلودگی‌‌های آب و هوا، آب و خاک و آلودگی‌‌های مربوط به خانه مانند سوخت‌‌های مصرفی برای ایجاد پخت و پز که موجب ایجاد انواع سرطان‌‌ها می‌‌شوند.

ج) آلودگی غذا: رادیکال‌‌های آزاد موجود در برخی مواد غذایی مانند مایکوتوکسین‌‌ها، افالتوکسین، ‌‌‌‌‌‌آسپرژیلوس‌‌، مواد شیمیایی صنعتی مثل ‌‌DDT، ترکیبات نیتریت و نیترات موجب ایجاد انواع سرطان‌‌های گوارشی نظیر معده، روده و مری می‌‌شوند.

د) پرتوهای یون‌‌ساز: پرتوها یا تشعشعات یون‌‌ساز شامل ذرات آلفا، بتا، نوترون، پرتو X و گاما هستند که منجر به سرطان‌‌های تیروئید، پستان، استخوان، پوست و سرطان خون می‌‌شوند.

*

عوامل خطرساز پزشکی

اشعه درمانی و مصرف برخی از داروها: بعضی داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی و داروهای ضدبارداری موجب افزایش ابتلا به سرطان پستان می‌‌شوند.

*

ابتلا به سایر بیماری‌‌ها

الف) عفونت‌‌های مزمن: مشهورترین عفونت‌‌هایی که به عنوان منشا اصلی سرطان‌‌زایی در انسان شناخته شده‌‌اند شامل عفونت‌‌های تنفسی و عفونت‌‌های ناشی از ویروس هپاتیت B و C و HIV است که منجر به انواع سرطان‌‌های پوست، دهانه‌‌ رحم و معده می‌‌شوند.

ب) سرکوب سیستم ایمنی توسط بیماری‌‌ها: متداول‌‌ترین انواع بیماری‌‌های خودایمنی بیماری‌‌های آدیسون، گریوز و سندرم شوگرن هستند که منجر به سرطان‌‌های سارکوم کاپوزی، کانسرپوست غیرمالنومی و لنفوم هوچکین می‌‌شوند.

 

راه‌‌های پیشگیری از بیماری سرطان

فرایند پیشگیری، افراد جامعه را از خطر ابتلا به بیماری‌‌های مزمن مانند سرطان باز می‌‌دارد و همواره دارای نتایج بهتری نسبت به درمان است. بسیاری از سرطان‌‌ها قابل پیشگیری هستند، از همین رو، افراد با به‌‌کارگیری روش‌‌های مناسب می‌‌توانند مانع ابتلا از بیمار شدن شوند و یا زمان ابتلا را به تاخیر بیاندازید. به طور کلی، ارتقای سلامت نیازمند انجام رفتارهای سالم است و این‌‌گونه رفتارها موثرترین روش برای کاهش خطر ابتلا به سرطان به شمار می‌‌روند.

عدم مصرف دخانیات

 مصرف دخانیات یکی از تهدیدآمیزترین دلایل ابتلا به سرطان است که ۳۰ درصد از کل مرگ و میرهای جهان را شامل می‌‌شود. استفاده از سیگار، افراد را در معرض خطر ابتلا به انواع مختلفی از سرطان‌‌ها اعم از سرطان ریه، مثانه و کلیه قرار می‌‌دهد. در این میان، جویدن تنباکو سبب افزایش احتمال سرطان حفره‌‌ دهان و پانکراس می‌‌شود. همچنین، خطر ابتلا به سرطان ریه در افراد غیرسیگاری که در معرض دود ناشی از سیگار قرار می‌‌گیرند، بیشتر از دیگران است.

تغذیه مناسب

رژیم غذایی سالم، ریسک ابتلا به سرطان را کاهش می‌‌دهد. از جمله عوامل تاثیرگذار در این رابطه نوشیدن مقدار زیاد آب در طول روز، مصرف سبزیجات تازه، مصرف ماهی و نوشیدن شیر است. از سویی دیگر، آنتی‌‌اکسیدان‌‌ها نیز به دلیل خنثی‌‌سازی رادیکال‌‌های آزاد، سهم قابل توجهی از مصرف روزانه مواد مورد نیاز بدن را می‌‌طلبند. مهم‌ترین آنتی اکسیدان‌ها، انواع ویتامین‌های A، E، C، کاروتنوئیدها، سلنیوم، روی، منیزیم و لیکوپن هستند که در مرکبات، مغزها، میوه‌‌ها و سبزی‌‌ها به وفور یافت می‌‌شوند. همچنین، بهره‌‌مندی از روش‌‌های صحیح پخت و پز مانند کباب‌‌پز کردن، بخار پز و پخت ملایم در حرارت کم، از دیگر روش‌‌های پیشگیری از سرطان به شمار می‌‌رود.

ورزش و تناسب اندام

 فعالیت بدنی منظم علاوه بر کمک به حفظ وزن طبیعی و تناسب اندام، سبب کاهش توده‌‌های چربی می‌‌شود و با تغییر متابولیسم بدن، خطر ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهد. افراد به طور استاندارد می‌‌بایست هفته‌‌ای ۱۵۰ دقیقه و یا به طور متوسط ۷۵ دقیقه به انجام ورزش بپردازند. همچنین، نشستن‌‌های طولانی و عدم تحرک نیز از عوامل افزایش‌دهنده‌ خطر ابتلا به سرطان است. به‌‌طور کلی ورزش سبب تقویت سیستم ایمنی و کاهش درماندگی می‌‌شود و نقش پررنگی در پیشگیری و درمان سرطان خواهد داشت.

دوری از استرس

 استرس و عدم آرامش روحی می‌‌تواند به رشد سلول‌‌های سرطانی و افزایش التهاب بدن منجر شود. چنان‌‌چه استرس به صورت پیوسته و مداوم، همراه انسان باشد، فعالیت سلول‌های ایمنی را تحت‌‌تاثیر قرار می‌دهد. همچنین رنج‌‌ها و ناراحتی‌‌ها از دیگر عوامل تضعیف سیستم دفاعی بدن است. یوگا جزو آن دسته از ورزش‌‌هایی محسوب می‌‌شود که با کاهش استرس و افزایش انعطاف‌‌پذیری بدن به بهبود سلامت روحی و جسمی کمک می‌‌کند.

خواب کافی

بی‌خوابی علاوه بر آسیب رساندن به سلامت روحی، خطر ابتلا به سرطان را نیز افزایش می‌‌دهد و سبب تسریع رشد سلول‌‌های سرطانی در بدن می‌شود. کم خوابی سبب افزایش ابتلا به سرطان پروستات و سینه در مردان و زنان می‌‌شود. بنابراین، به طور متوسط با ۶ تا ۸ ساعت خواب در طول شب می‌‌توان از بروز سرطان و سایر بیماری‌‌ها جلوگیری کرد.

محافظت از بدن در برابر عفونت

عفونت و بیماری‌‌های ویروسی یکی از علل اصلی ابتلا به سرطان شناخته می‌شوند. به طور مثال، سرطان دهانه رحم به علت وجود عفونت پاپیلوما پدیدار می‌‌شود. با پیشگیری، درمان عفونت‌‌ها و رعایت بهداشت فردی و عمومی می‌‌توان خطر ابتلا به برخی از سرطان‌‌ها را کاهش داد. همچنین توصیه می‌‌شود افراد در معرض خطر نظیر پرستاران و یا کسانی که با فراورده‌‌های خونی سر و کار دارند، واکسینه شوند.

محافظت از پوست

قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اشعه‌‌ ماورا بنفش خورشید، تاثیر بسیار مخربی بر ساختار سلولی پوست دارد. در عین حال، نور خورشید سبب جذب ویتامین Dمی‌‌شود که کمبود این ویتامین یکی دیگر از عوامل بیماری‌‌زا است. بنابراین، افرادی که در طول روز در معرض نور خورشید قرار می‌‌گیرند، می‌‌بایست از لباس‌‌های رنگ روشن، کلاه، عینک و کرم ضدآفتاب استفاده کنند تا از اثرات مضر نور خورشید در امان بمانند. حتی در روزهای ابری نیز اشعه ماوراء بنفش نور خورشید به سطح زمین می‌‌رسد، بنابراین افراد می‌‌بایست همواره از کرم ضد آفتاب استفاده کنند و هر دو ساعت یکبار آن را تجدید کنند.

عدم استفاده بی‌‌وقفه از تلفن همراه

تلفن‌‌های همراه به دلیل برخورداری از فرکانس‌‌های رادیویی خطرناک که در گستره‌‌ فرکانس بدن قرار دارند، سبب تسریع رشد تومورهای سرطانی و در نتیجه پیدایش بیماری سرطان می‌‌شوند. این امواج مضر علاوه بر سرطان‌زا بودن، خطر ابتلا به بیماری‌‌های آلزایمر و پارکینسون را نیز افزایش می‌‌دهند. بنابراین می‌‌بایست از صحبت‌‌های طولانی با تلفن همراه پرهیز کرد و یا با استفاده از بلندگوی تلفن و یا هدست در هنگام مکالمه، تلفن همراه را دور از بدن قرار داد.

مراجعه به پزشک

مراجعه به موقع به پزشک مانع از پیشرفت بیماری می‌‌شود. از سویی دیگر، بررسی‌‌های دوره‌‌ای و انجام آزمایش‌‌های منظم پزشکی، شانس افراد را برای پیشگیری و درمان نتیجه‌‌بخش افزایش می‌‌دهد. به افراد توصیه می‌‌شود تا در صورت مشاهده‌‌ طولانی مدت علائمی نظیر تغییر در خال‌‌های پوستی، اختلال بلع و یا سوءهاضمه طولانی، اسهال یا یبوست، بی‌‌اشتهایی و یا کاهش وزن بی‌‌دلیل و خونریزی غیرطبیعی در ادرار و مدفوع و یا پستان به پزشک مراجعه کنند.

 

 

پیشگیری از سرطان

بیماری سرطان فرایندی پویا است که با ایجاد تغییرات مولکولی و ناشناخته در سلول، روند کنترل تکثیر سلول‌‌ها را مختل می‌‌کند. بسیاری از بیماری‌‌ها مانند انواع سرطان‌‌ها به نوعی با تغییر و تحول سبک زندگی افراد در جوامع مرتبط هستند. داشتن سبک زندگی سالم از جمله عواملی است که می‌‌تواند از ابتلا به این بیماری جلوگیری کند و یا در صورت ابتلا از شدت آن بکاهد. فاکتورهای مهمی همچون تغذیه‌‌ صحیح، برگزیدن الگوی زندگی سالم و دور از استرس و انجام ورزش‌های منظم، سلامت انسان را در مقابل بیماری‌ سرطان تضمین می‌‌کنند. به طور کلی، با افزایش سطح آگاهی و آموزش عموم افراد جامعه می‌‌توان گامی موثر در جهت ارتقای ایمنی فردی، خانوادگی و اجتماعی برداشت.

 



برای ارائه خدمات سلامت و زیبایی و یا درخواست خدمات سلامت و زیبایی به سایت زیر مراجعه کنید.

سلامت و زیبایی – سرویس اول



 

شما چه فکر میکنید؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *